Propaganda van Balkenende. Of toch niet?
Piet Hein Donner waarschuwde het Nederlandse volk dat een verwerping van de Europese Grondwet weleens tot oorlog zou kunnen leiden. Het mocht niet baten. Pakt de Nederlandse overheid het deze keer slimmer aan? Op weblog GeenStijl.nl stond deze week een fascinerend geluidsfragment. In een uitzending van de Wereldomroep wordt bekend gemaakt dat Nederland per 1 januari 2008 uit de EU stapt. Een verslaggever wordt op pad gestuurd en interviewt wat mensen op straat (ook wel voxpop). Mijn eerste reactie: laat Geenstijl zich nu alweer betalen voor het verspreiden van een viral? En zou de overheid zich met dit soort propagandatechnieken bezighouden?
Strategisch is het ontzettend slim. In plaats van je eigen standpunt te verdedigen, pak je het tegenovergestelde standpunt. Vervolgens maak je hier een karikatuur van, en val je het aan. De klassieke stroman in actie. In dit geval zouden veel luisteraars zichzelf kunnen overtuigen van het nut van de Europese Unie. “Nou ja, zo slecht is het ook weer niet.” En: “Misschien biedt de EU toch wel veel voordelen.”
Het geluidsfragment is van amateuristische kwaliteit. De argumenten zijn zo mogelijk treuriger. Waarom staan er ineens files bij de grens, als het effect pas vanaf 1 januari 2008 intreedt? Sinds wanneer heb je een Europese Unie nodig voor justitiële samenwerking? Werkt Nederland ook niet samen met landen als de Verenigde Staten, die niets met de EU te maken hebben? Het interview met de Europarlementariër is aandoenlijk. Maar misschien is dat wel bewust, om het effect van de viral te versterken?
Helaas. Niets van dit alles. Het bleek te gaan om een daadwerkelijk uitgezonden programma van de WereldOmroep. Een “what if” reportage, zoals De dag dat de Dollar valt (aanrader!). Afgaande op de kwaliteit ervan in elkaar gezet door een stagiaire, waarschijnlijk. En enkele dagen later bij toeval opgepikt door een aantal blogs. Vooralsnog valt de overheidspropaganda dus mee. Maar wie weet tovert Jack de Vries nog wat moois uit zijn hoge hoed?
Als onze eigen Overheid zich nu actief met de propagering van het pro-Europa standpunt bemoeit, zou dat in ieder geval winst zijn: tot dusver kenmerkte de bijdrage zich tot het hooghartig zwijgen en het zich met geen mogelijkheid in kunnen leven in de serieusheid van de argumenten van de oppositie. Sowieso zie je steeds een merkwaardig krampachtige houding van (lokale en nationale) overheden in Nederland wanneer er een referendum gehouden moet worden. We zijn zó gewend de zaak netjes met elkaar te regelen, dat zodra dat niet meer zo is, er een soort paniek optreedt. In Groningen was de gemeente zó bang partijdig te zijn dat ze hun mond hielden bij het referendum over de Noordwand van de Groote Markt, hetzelfde (maar dan uit een soort zelfgenoegzaamheid) deed het kabinet bij het referendum over de Europese grondwet en in Arnhem bestond het Stadsbestuur het de bevolking drie keuzes voor een groots Rijnhavenverbouwingsplan voor te leggen: ja, ja of ja.
Als Onze Regering nu gaat manipuleren hebben ze in ieder geval één ding begrepen: de opponent mag ook wat zeggen en ze hebben niet zelf het laatste woord, dus je moet je best doen om de uitslag te beïnvloeden. In mijn visie: pure winst!
Het is toch eigenlijk oud nieuws dat de (vorige) regering zich als sterk voorstander van de EU opstelt. Voor het referendum waren er al geruchten dat de regering de pro-europa campagne finacieel steunde. In ieder geval kwamen er reclame spotjes waar aandacht voor het referendum werd gevraagt. Ook werd er angst gewekt over de effecten van een eventuele nee-stem, zoals hier te zien is:
http://www.elsevier.nl/dossierartikel/asp/dossier/320/hoofdstuk/1/artikel/39525/index.html
Donner vergelijkt europa zelfs met Joegoslavië!
Propaganda is in mijn mening van alle tijden.
Roderik – helemaal mee eens. De regering moet een pro-Europa standpunt uitdragen, zelfs als dat electoraal niet handig uitkomt. Hoewel geen voorstander van een sterke en geldverslindende overheid, zie ik wel het nut in het investeren in een goede communicatiestrategie. Nu hebben verschillende politieke partijen (SP, CDA) die aanzienlijk beter voor elkaar dan de overheid.