Obama, Hillary en de zwarte stem
In de Democratische voorverkiezingen zijn tot nu toe vooral noordelijke staten aan de beurt geweest. Afgelopen zaterdag kwam daar verandering in. Democratische kiezers gingen naar de stembus in de zuidelijke staat South Carolina. Veel van die kiezers hebben een zwarte huidskleur. En dus greep elke presidentskandidaat de kans om zich te tonen van zijn zwartste kant.
Barack Obama had door zijn huidskleur natuurlijk enige voorsprong bij deze grote groep kiezers. Maar hij paste ook zijn stijl aan om zijn zwarte identiteit te benadrukken. Bij zijn optredens (zie onder) gebruikte hij ineens hele andere woorden: bamboozle, okey-doke, en hoodwinked. Dat zijn geen woorden die Nederlanders tijdens Engelse les op school hebben geleerd – ze worden bijna exclusief gebruikt door zwarte Amerikanen.
Waarom doet hij dit? Mensen laten zich over het algemeen makkelijker beïnvloeden door mensen met wie zij zich kunnen identificeren. Dat is waarom autoverkopers vaak vragen naar onze hobby’s en vervolgens zeggen dezelfde interesses te hebben. Door het gebruik van zwarte taal beoogde Obama over te komen als een van hen.
Zoiets werkt lang niet altijd. Quintilianus introduceerde in zijn standaardwerk De opleiding tot redenaar al het ultieme criterium waaraan alle overtuiging moet voldoen: aptum (passendheid). De vorm van een boodschap moet aansluiten bij de doelgroep, de inhoud van de boodschap én de boodschapper zelf.
Vorig jaar gaf de onbetwist blanke Hillary Clinton een speech in een zwarte kerk. Tot veler verbazing sprak zij ineens met het dialect van een Amerikaanse negerin. Zelfs de meeste Nederlanders zullen het afwijkende accept direct herkennen en als nep ervaren. Kijk en luister hier:
Obama wist kiezers aan zich te binden door een kant van zichzelf te tonen die het publiek graag wilde zien. Toen Clinton onverwacht haar menselijke kant toonde, won ze onverwacht in New Hampshire. Maar als een kandidaat zich voordoet als een ander, dan werkt dat averrechts.
Victor Vlam is debattrainer bij Debatrix. Hij woonde zeven jaar in de VS en volgt voor debatblog.nl de Amerikaanse (voor)verkiezingen.
Hillary Clinton gebruikte laatst ook een catch-phrase van Obama, “Fired Up? Ready to Go!”
http://nl.youtube.com/watch?v=rweVOO-fhug