Obama: Popster of President?
In koffiehuizen, kapsalons en wachtkamers over heel Amerika stelde men dezelfde vraag. “Huh, heb ik dat nou goed gezien? Vergeleek Republikein John McCain zijn Democratische tegenstrever in een TV-spotje met Britney Spears en Paris Hilton?” De Nederlandse media kon deze opmerkelijke zet niet beter uitleggen dan de collega’s in de States. Maar het is een bewezen effectieve strategie – die ook in ons land zou kunnen werken.
In een leider zoeken mensen iemand met wie ze zich kunnen identificeren. Onbewust hebben wij allemaal deze neiging omdat het onze eigen identiteit bevestigd. Als iemand zoals mij het zo ver kan schoppen, kan ik het ook. Zo luidt althans de redenering.
Maar Obama profileert zich op dit moment vooral door grote speeches waar veel enthousiaste aanhangers op afkomen. Net zoals fans naar een concert van Britney Spears gaan. Daarmee profileert Obama zich als iemand die boven mij en jou staat. Per definitie is hij dus niet zoals ons.
Voor Republikeinen is de strategie van het creeëren van afstand tussen opponent en burgers niet nieuw. Een adviseur van President Bush kwalificeerde Democraat John Kerry vier jaar geleden als volgt: “He looks so French.” Vertaling: arroganter en minder vaderlandslievend dan gewone Amerikanen.
En net zoals vier jaar geleden is ook dit jaar de strategie effectief, in ieder geval op de korte termijn. In de peilingen is na deze TV-spot McCain gestegen en Obama iets gedaald.
Victor Vlam is debattrainer bij Debatrix. Hij woonde zeven jaar in de VS en volgt voor debatblog.nl de Amerikaanse verkiezingen.
Vraag: wat denk je dat het effect is van deze strategie op de lange termijn?
Het probleem op de lange termijn is dat het schadelijk is voor het imago van McCain. Hij had de reputatie iemand te zijn die zich niet “verlaagde” naar dit niveau. Hij was meer een staatsman dan politicus. Dat imago heeft ervoor gezorgd dat hij in een klimaat dat zeer ongunstig is voor Republikeinen, nog steeds meedoet. Misschien op achterstand, maar hij is nog zeker niet afgeschreven.
Daarnaast kan je je afvragen in hoeverre mate er nou echt een contrast wordt afgetekend tussen McCain en Obama door dit spotje. Uiteindelijk is een aanval alleen maar effectief als er op dat gebied verschil is tussen jou en je opponent. En McCain is misschien wel een grotere celebrity dan Obama: over zijn leven is een film gemaakt, hij heeft gastrollen gehad in grote Amerikaanse TV-series en heeft zelfs een keertje Saturday Night Live gepresenteerd!
Inmiddels is McCain natuurlijk wel een oudere man. 72 jaar, da’s pittig voor zo’n ambt. Willen mensen een man die over 4 jaar met een rollator over diverse rode lopers moet lopen? Celebrity, okay, maar wel een stokoude celeb, over de hill misschien zelfs. Ik stem voor Obama!