Wat is er gebeurd met Obama?
Deze week hoorden we Obama, die nu een jaar president is, zijn eerste jaar in het Witte Huis analyseren met als voornaamste punt van zelfreflectie dat hij niet genoeg tot het Amerikaanse volk heeft gesproken: “If there’s one thing that I regret this year it is that we were so busy just getting stuff done and dealing with the immediate crises that were in front of us that I think we lost some of that sense of speaking directly to the American people.”
Dat is opvallend. Want is dit niet de Obama die zichzelf met legendarische speeches in de geschiedenisboekjes heeft gesproken zoals heel weinig anderen dat hebben gedaan? Is het niet de Obama die een wervelende campagne heeft gevoerd met subliem gebruik van social media? En is het ook niet de Obama die zoveel moeilijke dossiers heeft beetgepakt dat er – normaal gesproken – heel wat te speechen valt? Een korte analyse samen met Victor Vlam van Debatrix – die in 2008 campagne voerde voor Obama en McCain:
Heeft Obama – als beginnende president – echt weinig speeches gegeven direct gericht op het Amerikaanse volk?
“Nee. Obama heeft zeker niet minder speeches gegeven dan zijn drie directe voorgangers. Obama heeft een aantal grote speeches op primetime TV gehouden (gezondheidszorg, Afghanistan) en ook een aantal primetime persconferenties. Als je bedenkt dat die op alle grote Amerikaanse zenders tegelijk te zien zijn, heb je al snel een groot publiek van circa 20 miljoen kijkers. Bush maakte daar aanzienlijk minder gebruik van.”
Hebben z’n speeches aan kracht verloren nu hij als president concreter op inhoudelijke dossiers moet ingaan?
“De speeches van Obama zijn nog steeds krachtig. Maar een opvallend verschil is natuurlijk wel dat Obama – in vergelijking met zijn campagnespeeches – nu veel meer bezig is met het bijstellen van irreëel hoge verwachtingen. Dat is op het eerste gezicht strijdig met de kernboodschap van zijn campagne (Change we can believe in). Maar aan zijn retorisch talent lijkt het voorlopig niet te liggen.”
Waar is het idee van permanent campagnevoeren gebleven?
“Iedere Amerikaanse president zal permanent campagne voeren; Obama dus ook. De grote aantallen communicatiemedewerkers in dienst van het Witte Huis maken dat mogelijk. Maar een aantal vernieuwende initiatieven zijn niet van de grond gekomen. Zo wilde Obama via de restanten van zijn campagne organisatie (Organizing for America) niet alleen vóór de verkiezingen langs de deuren gaan en buurtfeesten organiseren, maar ook na de verkiezingen. Dit om Obama te steunen bij grote hervormingen. Waarom dit niet van de grond is gekomen? Waarschijnlijk omdat er bij verkiezingen een heel duidelijk doel is en bij het wetgevingsproces absoluut niet. Niemand kan immers aan het begin voorspellen hoe het eindproduct van een wetsvoorstel eruit ziet.”
Waarom zegt Obama dan dat hij zich te weinig tot het Amerikaanse volk heeft gericht?
“Politieke spin. Obama’s uitspraak doet me denken aan de PvdA die na de desastreuze Europese verkiezingen een half jaar geleden verklaarde dat ze helaas niet goed hun boodschap over hebben gebracht bij de kiezers. De PvdA verklaarde toen dat ze helaas niet goed hun boodschap over hebben gebracht bij de kiezers. Ik dacht bij mezelf: nee, de boodschap was gewoon niet erg goed. Maar erkennen dat je prioriteiten qua beleid niet goed lagen is best moeilijk; het verbeteren van de communicatie is daarentegen gemakkelijk. Als het tegenzit geven politici er dus bijna altijd de voorkeur aan om de communicatie aan te wijzen als schuldige. Feitelijk is het dus hetzelfde trucje dat Balkenende ook vaak gebruikt: de ontstane verwarring is niet zijn schuld.”
Leuk artikel Eric!
Wat betreft die communicatie heb je gewoon gelijk. Obama moet nu echt de diepte in met de dossiers, en dat maakt hem per definitie impopulair. Immers is iedereen die de gezondheidszorg ook maar aanraakt in de VS een boef.
Wat hij nu echter doet is een investering voor de toekomst. Er is immers maar weinig erger dan na 4 jaar te moeten zeggen: “tja, wat hebben we eigenlijk allemaal gedaan?”
De curve van Obama’s populariteit maakt dus denk ik niet meer dan een natuurlijke tendens door.
Met die laatste opmerking ben ik het in zekere zin eens: er is geen reden tot paniek. Immers, Ronald Reagan stond er vergelijkbaar voor in de peilingen rond deze tijd van zijn presidentschap en toch werd hij herverkozen met een landslide.
Echter, in de communicatie en het beleid dat hij nastreeft moet hij wel laten zien dat hij zijn achterban vertegenwoordigt. Die is nu ontevreden. Daarom zie je dat Obama gisteren (een dag dus na de verkiezingsnederlaag in Massachusetts) meteen een populistisch offensief begon tegen de banken, zelfs tegen het advies van twee prominenten in zijn regering.
Dat van Reagan vind ik nog eens een verfrissend historisch inzicht, Victor! Verfrissender dan dat van beroepsouwehoer en professioneel historicus Thomas von der Dunk in de Volkskrant. Hij lijkt alweer in de sterren gelezen te hebben dat Obama over drie jaar z’n biezen mag gaan pakken om plaats te maken voor een Republikein:
http://extra.volkskrant.nl/opinie/artikel/show/id/4998/Een_jaar_Obama
Schaamteloos voorbarig weer!