Waarom je geen conclusies mag trekken uit peilingen rondom de hypotheekrenteaftrek
Vanmiddag werd op Stand.nl weer eens gediscussieerd over de hypotheekrenteaftrek. Een uitzending van EénVandaag had nieuwe munitie opgeleverd: een meerderheid van de huizenbezitters blijkt voor aanpak hypotheekrente. Sterker nog: zelfs een meerderheid van de CDA- en VVD-stemmers zijn vóór. Teneur van de experts in Stand.nl: deze partijen luisteren niet goed naar hun kiezers. Maar is dat wel zo?
Welnee. Deze partijen hebben de beschikking over veel meer gedetailleerd kiezersonderzoek. En ze weten dat de peiling van het EénVandaag opiniepanel niet zoveel zegt, nog los van twijfels over de representativiteit van het onderzoek en de gebruikte methodiek.
Hoe belangrijk is het onderwerp?
Je moet heel voorzichting zijn met het trekken van conclusies uit dergelijke peilingen. Het onderzoek meet weliswaar wat mensen vinden, maar niet hoe belangrijk zij dit onderwerp vinden. Je zou diezelfde groep kiezers spontaan een aantal onderwerpen moeten laten noemen die voor hen doorslaggevend zijn bij het uitbrengen van hun stem op 9 juni a.s. Of je zou deze moeten vragen in hoeverre ze het problematisch vinden dat hun partij op dit punt een ander standpunt inneemt. Zo krijg je informatie die veel relevanter is bij het bepalen van je verkiezingsprogramma.
Het lijkt mij zeer voor de hand liggend dat de 71% van de CDA-achterban die geen probleem heeft met aanpak van de hypotheekrenteaftrek, daar een minder uitgesproken standpunt over heeft dan de 29% die daar wél een probleem mee heeft. Met andere woorden: een aanzienlijk deel van die 29% stemt straks geen CDA als het aanpak van de hypotheekrenteaftrek bepleit, terwijl die 71% drie jaar geleden ook al op het CDA stemde ondanks haar standpunt op dit gebied. Soms kun je het als partij niet veroorloven een deel van je achterban kwijt te raken, ook al moet je daardoor een standpunt innemen waar een minderheid van de achterban zich in kan vinden.
Moeten partijen zich altijd laten leiden door wat hun achterban vindt? Nee, integendeel. Maar het is onjuist om op basis van een opiniepeiling te concluderen dat partijen als het CDA en de VVD niet weten wat hun achterban wil.
hypotheekrenteaftrek moet beperkt worden tot modale woningen (max. hypotheek 350.000 euro), met een vast percentage onafhankelijk van het inkomen. Voor het bedrag aan hypotheek boven 350.000 euro geen hypotheekrenteaftrek meer mogelijk. Hierdoor help je starters en mensen met een laag inkomen. Dit gaat meteen in voor nieuwe hypotheken en over 3 jaar voor bestaande hypotheken. Zo weten nieuwe kopers meteen waar ze aan toe zijn en kunnen bestaande mensen die gebruik maken van hypotheekaftrek zich voorbereiden. Daarnaast is het een lineaire maatregel, waardoor mensen met een hoger inkomen niet meer kunnen aftrekken dan mensen met een laag inkomen en er toch geen rechtsongelijkheid heerst. Hierdoor zullen tevens de effecten op de woningmarkt beperkt worden.