De ‘game change’ van Job Cohen?
Job Cohen gebruikte de vergelijking afgelopen zondag in het RTL 4-debat met Rutte, en gisteren zei partijgenoot Ronald Plasterk voor de camera’s van NOVA iets soortgelijks: “We zijn hier niet bij een studenten debatingclub.”
Als voormalig actief lid van zo’n studenten debatingclub constateer ik dat Cohen en Plasterk geen goed beeld hebben van studenten debatingclubs anno 2010. Toch is de onderliggende boodschap helder: debatten zouden geen wedstrijdjes moeten zijn in elkaar in de rede vallen en oneliners scoren. Cohen maakt zijn tegenstanders dus het stille verwijt dat zij debatten wel tot verbale bokswedstrijden reduceren. Geen fraai beeld, en een van de belangrijkste redenen waarom veel mensen niet van schreewerige debatten houden. Veel mensen zullen dus sympathie hebben voor Cohen’s stille boodschap: debatten zouden moeten draaien om de inhoud. Gaat het Job Cohen nog helpen?
Van de nood een deugd maken
Cohen is inmiddels heel open over zijn eerste debatoptredens: Cohen geeft ruiterlijk toe dat hij ronduit onervaren is. Drie optredens tegen een vermeend aantal van tweehonderd optredens van andere tegenstanders. Maar zoals in de analyse van het RTL 4 premiersdebat al bleek: dat is niet het enige. Job Cohen leek er daadwerkelijk voor te kiezen om zich niet tegen harde aanvallen te verweren, maar om de klappen die hij kreeg te incasseren. Pas nadat Balkenende, Wilders en Rutte ervoor kozen om Cohen iets meer met rust te laten, kon hij zich positiever onderscheiden in het debat.
Inmiddels lijkt Cohen dus van de nood een deugd te maken: zijn onervarenheid in het debat wil hij uitbuiten om zich op andere vlakken te onderscheiden. Door niet mee te gaan in het ‘verbale geweld’, weet hij als enige zijn ‘integriteit’ te behouden. Gezien de peilingen is het (nog) geen heel succesvolle strategie, en zoals gezegd, duidelijk uit nood geboren, maar heel beroerd is het gezien zijn uitgangspositie niet. Wat moet je doen als je niet kunt debatteren? Precies: niet debatteren. Het doet me denken aan het antwoord van Johan Cruijf op de vraag hoe een spits gedekt moest worden die niet te dekken viel. Cruijfs antwoord: die geef je geen mandekking.
Holle retoriek
Als Cohen dus ergens de vergelijking met Obama (Yes we Cohen) aan te danken heeft, dan is het aan zijn ‘integere’ manier van debatteren. Obama staat ook bekend als iemand die in debatten beduidend minder scherp is als in toespraken, en om die reden deed hij ook een voortdurende oproep aan zijn tegenstanders om het aantal (persoonlijke) aanvallen te beperken.
Toch is er ook een schaduwzijde: aanvallen horen nu eenmaal bij een debat. Het voortdurend benadrukken van de onfatsoenlijke debatstijl van tegenstanders is net zo goed een strategie om de integriteit van opponenten te ondermijnen als ‘hardere’ aanvallen van opponenten dat zijn. Het lange-termijneffect kan zijn dat iedere aanval als onfatsoenlijk wordt geïnterpreteerd bij de gratie van het feit dat het een aanval is – inhoudelijk of persoonlijk. Cohen wordt nu al drie debatten op rij gevraagd naar zijn plannen over de AOW, maar Cohen volhardt in zijn weigering om de bijbehorende cijfers uit zijn hoofd te leren. Volgens Cohen gaan debatten niet om feitjes en ook niet om fraaie oneliners. Maar om de inhoud. Ofzo.
Voor Cohen komen de verkiezingen wellicht te snel om de vruchten van deze strategie te plukken. Maar scepsis is geboden wanneer politici voortdurend hun eigen integere debatstijl benadrukken. Het is goed om te benadrukken dat debatten om de inhoud moeten gaan. Het is beter om daar vervolgens zelf een passend vervolg aan te geven. Bij studenten debatingclubs gebeurt dat anno 2010 heel aardig. Kan Cohen vanavond misschien iets minder oreren over ‘verantwoord maar niet roekeloos bezuinigen’ – maar gewoon ook even uitleggen wat hij daarmee bedoelt?
Eén reactie op “De ‘game change’ van Job Cohen?”
-
Eric Stam zegt op 27 mei 2010 om 21:49 :
